Get Adobe Flash player
  Urząd Gminy Siennica Różana
Siennica Różana 265 A
22-304 Siennica Różana 
    tel. 82 575-92-81
fax. 82 575-99-00
e-mail: Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie w przeglądarce obsługi JavaScript.
    Godziny urzędowania:
poniedziałek-piątek 7.30-15.30
Konto: 83 8200 1021 2003 2100 0606 0029
                                          Biuletyn
Informacji
Publicznej

Rok 2012

Panichida na miejscu mordu

W minioną niedzielę (10.06.br.) w Wierzchowinach gm. Siennica Różana odprawiona została uroczysta panichida, czyli nabożeństwo żałobne odprawione przez dziesięciu duchownych obrządku wschodniego z Arcybiskupem Ablem na czele.

Nabożeństwo to zostało odprawione w 67 rocznicę zbrodni popełnionej na ludności ukraińskiej, która zamieszkiwała w Wierzchowinach. Obecny podczas uroczystości Starosta Krasnostawski Janusz Szpak wraz z Wójtem Gminy Siennica Różana Leszkiem Proskura i Przewodniczącym Rady Gminy złożyli wieniec pod pomnikiem-mogiłą. Wieńce składali także Kosul Ukrainy w Polsce Władysław Włodzimirowicz Kaniewski. W tym dniu obecny był także mężczyzna, który wówczas jako półtoraroczne dziecko ocalał podczas tego mordu.

Arcybiskup Abel serdecznie dziękował zarówno staroście jak i wójtowi, że przybyli, aby wspólnie wziąć udział w tej modlitwie, a także za opiekę nad miejscem pochówku zamordowanych. Natomiast starosta Janusz Szpak podkreślił w swoim wystąpieniu, że w dzisiejszych czasach nasze narody musza tworzyć nową i lepszą historię. Symbolem bardzo dobrej współpracy są wspólnie organizowane Mistrzostwa Europy w piłce nożnej.

Zbrodnia w Wierzchowinach została popełniona na ukraińskiej ludności wsi Wierzchowiny w dniu 6 czerwca 1945r. Do dnia dzisiejszego nie ustalono sprawców mordu. W minionych czasach upowszechniony został pogląd, że wymordowanie prawie 200 mieszkańców było dziełem oddziału Narodowych Sił Zbrojnych pod dowództwem Mieczysława Pazderskiego Szarego. Część historyków dowodzi, że NSZ-owcy zabili jedynie 19 ludzi, którzy mieli być komunistycznymi konfidentami, natomiast reszta straciła życie z ręki oddziału pozorowanego, sformowanego dla celów prowokacyjnych przez NKWD.

Interpretacja wydarzeń w Wierzchowinach jest problematyczna, w sprawie tej funkcjonują w okresie dwie zupełnie sprzeczne opinie sądowe – pierwsza z nich z dnia 8 maja 1998 obarcza odpowiedzialnością NSZ, druga natomiast z dnia 4 lutego 1999 zaprzecza jej wskazując, iż bezkrytycznie przyjęto wyrok sądu z 15 czerwca 1953 i nie wzięto pod uwagę istotnych dowodów i ustaleń historycznych. Niektórzy historycy przytaczają niebędące oryginałami. Jeden z niebędących oryginałem odpisów, podpisany adnotacją "za zgodność" raport sytuacyjny "Szarego" do dowódcy AS NSZ Okręgu Lublin z 9 czerwca 1945", stwierdza: "Melduję, że oddziały AS po koncentracji ruszyły pod moim dowództwem na Zamość, według rozkazu. W drodze postanowiono zlikwidować kilka ukraińskich wsi. Pierwszą i najbliższą miała być wieś Wierzkowiny oi Kisłan (...) Wierzchowiny otoczono ze wszystkich stron i wycięto 194 osoby narodowości ukraińskiej. Kilkunastu zdołało uciec".

Na wieść o wydarzeniach w Wierzchowinach z Chełma wysłana została 60-osobowa grupa pościgowa złożona z kilku funkcjonariuszy UB, kilkunastu milicjantów i 40 podchorążych szkoły oficerów artylerii WP. Oddziały "Szarego" zastawił na nią zasadzkę, w wyniku której funkcjonariuszy UB i milicjantów zabito, a podchorążych wcielono do swoich szeregów. Po niepowodzeniu tej akcji w pościg ruszyła na samochodach ciężarowych 160-osobowa grupa operacyjna radzieckiego 98. pułku wojsk pogranicznych NKWD, złożona z doświadczonych żołnierzy frontowych. W rezultacie doszło do kilkudniowych walk zakończonych katastrofą dla zgrupowania NSZ. Główne siły "Szarego" (w sile ok. 300 ludzi) zaskoczone 10 (11) VI we wsi Huta w pow. chełmskim, zostały całkowicie rozbite. Poległo 166 żołnierzy, w tym mjr Pazderski i większość dowódców, rannych zostało 30 żołnierzy NSZ, a do niewoli dostało się 11 osób, reszta rozpierzchła się. Spłonęły także 164 budynki w miejscu starcia.

Artykuł udostępniony przez redakcję www.krasnystaw-powiat.pl